Flat Line και πουτίνγκα Υόρκης

Νομίζω οτι οι Έλληνες σαν λαός έχουν αποδείξει την συντηρητικότητα αλλά και την αντοχή τους στους Ευρωπαϊκούς εταίρους, όσους ασχολούνται τουλάχιστον. Σε λίγους μήνες κλείνουν τέσσερα χρόνια από τότε που η κυβέρνηση  - πέφτωντας από τα σύννεφα - μας ανήγγειλε ότι το έλλειμα και το χρέος έχουν φτάσει σε τέτοιο βαθμό που οι μόνοι δανειστές είναι πια τα κράτη που οι πρώην δανειστές εδρεύουν. Τέσσερα χρόνια μετά, η εργασιακή και επιχειρηματική ζωή στην Ελλάδα είναι λιγότερο δελεαστική από ένα αφρικάνικο κρατίδιο με εδραιωμένη μοναρχία.  Τώρα με την υπόλοιπη Ευρώπη να μαζεύει τα σπασμένα της, η Ελλάδα έχει το αστείρευτο ταλέντο να καταφέρνει κάτι που οι υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες δεν θα μπορούσαν να καταφέρουν. Να συνεχίζει να πλέει σε ήρεμα νερά την ώρα που το πλοίο μπάζει από παντού.

Πρέπει να πούμε την αλήθεια οτι οι αντοχές των Ελλήνων είναι εξαιρετικές. Σε τέσσερα χρόνια δημόσιοι υπάλληλοι έχουν βρεθεί με τον μισό μισθό τους, ένα εκατομμύριο ιδιωτικοί υπάλληλοι στον δρόμο χωρίς κάποιο ουσιαστικό επίδομα ανεργίας, σίτισης ή στέγης που συναντάται στις περισσότερες σοσιαλδημοκρατίες των ευρωπαϊκών χωρών. Τα επιχειρηματικά και επενδυντικά κίνητρα είναι μηδενικά και είναι πια αδύνατο μια οικογένεια ή επιχείρηση να προϋπολογήσει το έτος της αφού οι φόροι και οι ασφαλιστικές εισφορές αλλάζουν  - ή μάλλον αυξάνονται - συνέχεια και από ο,τι φαίνεται, δίχως τέλος. Παρόλα αυτά, υπάρχει μια σχετική ηρεμία. Πέρα από τις πορείες και τις απεργίες - που προυπήρχαν ίσως με περισσότερη ένταση - δεν έχει υπάρξει κάποια κινητικότητα που να δικαιολογείται από την υπάρχουσα κατάσταση. 

Είναι σχεδόν βέβαιο οτι άμα αυτές οι συνθήκες γινόντουσαν πραγματικότητα σε βορειοευρωπαϊκό λαό π.χ. τους Βρετανούς, η κοινωνία θα είχε καταρεύσει. Ενώ οι Άγγλοι έδειξαν την δυσαρέσκεια τους έντονα με τον κεφαλικό φόρο που ήθελε να εφαρμόσει η Θάτσερ, οι Έλληνες έχουν πια δεχθεί το χαράτσι και οι αντιδράσεις είναι ελάχιστες, εικονικά μηδενικές. Όποιος έζησε την πιστωτική κρίση στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2008, θα παρατηρούσε μια σχετική ηρεμία όπου οι περισσότεροι πολίτες ζούσαν από επιδόματα και περίμεναν την κατάσταση να ομαλοποιηθεί, αρκετοί κιόλας αλλάζοντας καριέρα για να ανταποκριθούν στην καινούρια ζήτηση εργασίας γιατί ως γνωστόν, κάθε οικονομική κρίση σκοτώνει και μερικά επαγγέλματα στο διάβα της.

Η Ελλάδα ως γνωστόν έχει πολύ διαφορετικό οικονομικό μοντέλο από αυτά των ευρωπαϊκών σοσιαλδημοκρατιών άρα λογος δεν γίνεται για προνοιακό κράτος ή αυτορύθμιση της αγοράς. H ελληνική οικονομία έχει μπει σε ένα flat line όπου η χρεωκοπημένη μη-πτωχευμένη κρατική οικονομία τραβάει έσοδα όσο μπορεί από μια - υποτιθέμενη - ελεύθερη αγορά για να αποφύγει το χάος της στάσης πληρωμών. Φέρε λοιπόν τον Μίστερ Άγγλο που θρέφεται με της φτωχικές ϋορκέζικες πουτίγκες να κατανοήσει την κατάσταση στην Ελλάδα. Το πρώτο πράγμα που θα ρωτήσει είναι τι κίνητρα έχει δώσει η κυβέρνηση για να ωθήσει την αγορά, την εγχώρια επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις ώστε η "ελεύθερη αγορά" να μπορέσει να στηρίξει την βίαια φορολόγηση. Αλλά το πιο σημαντικό που θα ρωτήσει είναι τι ακριβώς έχει κάνει η κυβέρνηση για να υποβοηθηθεί η επιχειρηματικότητα, η έρευνα, το εμπόριο, ο τουρισμός, οι νέες τεχνολογίες, κτλ. Φυσικά τόσα χρόνια στην Ελλάδα η λέξη "υποβοήθηση" μας φέρνει στο νου επιδοτήσεις ή κρατική βοήθεια. Για τον πουτινγκοφάγο και ξανθό μας φίλο η υποβοήθηση σημαίνει χαμηλή φορολόγηση, υποτροφίες και ελάχιστη γραφειοκρατεία.

Η απάντηση που μπορεί να δώσει εύκολα καθένας μας είναι, τίποτε. Γνωρίζουμε βαθιά μέσα μας οτι η λιτότητα προσφέρει κάποια εξοικονόμηση μέχρι ενός σημείου γιατί η δίαιτα χωρίς άσκηση φέρνει ατροφικότητα παρά υγεία. Φυσικά αυτά βγάζουν νόημα άμα θεωρούμε ότι η Ελλάδα θέλει να συνεχίσει θετικά ως καπιταλιστική χώρα με λίγοτερο κρατικοδίαιτη οικονομία και όχι ως σοσιαλιστική χώρα με παραγωγική δημόσια οικονομία. Το χειρότερο είναι άμα δεν ξέρουμε ποιό από τα δύο θέλουμε. Το σίγουρο είναι ότι το flat line στην οικονομία της Ελλάδος "δείχνει" κάποιες παθογένειες του παρελθόντος, πως ήταν οι ευρωπαϊκές χώρες πριν περάσουν στον οικονομικό φιλελεύθερισμό. Και φυσικά το ερώτημα είναι, πόσο πρέπει να συνεχίσει το flat line μέχρι οι Έλληνες ως έθνος, να αποφασίσουν τι ακριβώς θέλουν απο τις κυβερνήσεις που ψηφίζουν. Αλλά όσο περνάνε τα χρόνια του flat line πρέπει να θυμόμαστε κάτι. Τα προβλήματα της Ελλάδος είναι προβληματα που οι περισσότερες σοσιαλδημοκρατίες της Ευρώπης έχουν λύσει πριν πριν δεκαετίες. Τώρα τρέχουν να λύσουν τα καινούρια προβλήματα που φέρνει ο όλο και μικρότερος κόσμος που ζούμε. Όταν λοιπόν - και άμα - λύσουμε τα παλιά προβλήματα μας, πόσο έυκολο θα είναι να λύσουμε τα καινούρια που θα έχουν μαζευτεί.